+ Yorum / Mesaj Ekle
2 sonuçtan 1 ile 2 arası

Konu: Besinlerin kalori değeri nasil ölçülür?

  1. Besinlerin kalori değeri nasil ölçülür?

    Hem kanserden korunma hem de sağlıklı beslenme için çok önemli konulardan birisidir. İşte, size önemli ipuçları: 1 kg suyun ısısını, 15 dereceden 16 dereceye yükseltebilmek için gerekli ısı miktarına 1 kalori yani 1 cal denir. Yiyeceklerin sindirildikten sonra vücutta yakılarak verdiği ısı miktarı da kaloriyle ölçülür. Yiyeceklerin içinde, 3 adet enerji veren besin grubu vardır. Bunlar karbonhidratlar, yağlar ve proteinlerdir.

    1 g karbonhidrat = 4 kalori
    1 g protein = 4 kalori
    1 g yağ = 9 kaloridir.

    Örneğin; 100 g süt içmişsek içeriğindeki protein oranı kaç gram, yağ oranı kaç gram, karbonhidrat oranı kaç gramsa karşılığındaki kalori değeriyle çarpılır. Hepsi toplanarak 100 g sütün kalori değeri bulunur. Her bir gıda için, bunu tek tek hesaplayıp vücudu ayrı bir strese sokmaya gerek yok. Düşük ve yüksek kalorili gıdaların hepsini tüketenleyiz.

    En çok hangilerini tüketiyorsak onları kolayca ezberleyebiliriz. 1 çorba kaşığı yaklaşık 10 g'dır. 1 tatlı kaşığı 3 g, 1 çay kaşığı 1 g'dır. 1 kâse yaklaşık 200-250 g, 1 su bardağı 140-200 g, 1 tabak yemek yaklaşık 200 g'dır. Buna göre, kabaca zihnimizden basit bir hesap yapmamız yeterli. Zamanla buna göre yeme alışkanlığımız gelişeceğinden hiç hesap yapmamıza dahi gerek kalmaz. Kolaylık olması açısından, bazı yemeklerin kalori değerlerine yeri geldikçe değinilecektir.

    Su, vitaminler, mineraller, lifler ve kolesterolün kalori değeri yoktur. Kolesterolün kalorisi olmadığını görünce muhtemelen şaşırmışsınızdır. Kolesterol, aslında bazı otoriteler tarafından yağ olarak bile kabul edilmez. Fakat karbonhidrat ve yağlar, vücutta bir miktar da kolesterole çevrildiğinden yağ olarak sınıflanıyor.

    Her insanın enerji gereksinimi, diğerlerinden farklıdır. Vücudumuzdaki kimyasal faaliyetlere metabolizma denir. Kalp atışları, nefes alıp verme, böbrek faaliyetleri, beyin faaliyetleri, vücut hareketleri arttıkça metabolizma artar. Metabolizma artınca, ihtiyaç duyulan enerji de artar. Yeni doğan bebeklerde fazla hareket olmasa da kalp ve soluk sayısı çok fazla olduğundan metabolizma daha yüksektir. Bu nedenle bebekler sürekli acıkır.

    Yaşlılarda ise bu faaliyetler azaldığından metabolizma düşer, enerji ihtiyacı azalır. Süt veren bir annede, sporcularda, kansız yani anemik kişilerde de metabolizma normalden daha yüksektir. Dolayısıyla enerji ihtiyacı da daha fazla olmaktadır.Tiroid bezinin az veya çok çalışması, metabolizmayı en çok etkileyen faktördür. Tiroid bezi az çalışan kişilerde, metabolizma düşük olduğundan enerji ihtiyacı çok azalır. Bu kişiler, çok az yedikleri hâlde sürekli kilo aldıklarından yakınır durur. Tiroid bezi fazla çalışanlar ise çok yedikleri hâlde kilo alamadıklarını ifade ederler.

    Kanser hastalarında, kalori oranını genellikle düşürmek gerekir. Özellikle meme, rahim yumurtalık kanserli hastalar genellikle şişmandır. Bu hastaların dengeli bir şekilde zayıflaması, tedavi başarısını artırır. Akciğer, pankreas ve karaciğer kanseri gibi hormon duyarlı olmayan kanserli hastalar ise genellikle çok zayıftır. İlerlemiş kanserli hastalarda enerjinin bir kısmı, tümörün büyümesi için harcanır.

    Tümörden salgılanan bazı maddeler de iştahı azaltır. Bu hastalar, kısa sürede çok fazla kilo verir. Bu nedenle ilerlemiş kanserli hastalarda kalori kısıtlamasına gerek yoktur. Sadece kanserli bölgenin özelliği de göz önüne alınarak dengeli bir beslenme yeterlidir. Kanser tedavisi gören bir hasta ile kanser riski taşıyan hastaların diyetleri de doğal olarak birbirinden farklıdır. Kanserden koruyucu diyette; karbonhidrat oranı % 60, yağ oranı % 20, protein oranı % 20 olmalı. Karbonhidratların en fazla % 10'u bal gibi glisemik indeksi yüksek şekerli gıdalardan oluşabilir. % 90'ı kompleks karbonhidratlardan oluşmalı. Tabii bu oranlar kalori oranlarıdır. Yani gramaj olarak hesap edilmez.

    Tüketilen yağın kalori olarak onda biri sature (doymuş) yağlardan, onda biri uzun zincirli yağlar ve gerisi de monoansature (tekli doymamış) yağlardan (zeytinyağı, fındık yağı) olmalıdır. Kişinin boy ve kilosuna göre değişmek üzere, ortalama 1800- 2200 kalori alınmalıdır.Kanser diyetinde, kanserden koruyucu diyetten farklı olarak rafine şeker tamamen yasaktır. Et azaltılır.

    Tedavi başında iyi bir cevap elde edilene kadar, et tamamen kesilir. Karbonhidrat oranı % 60, yağ oranı % 25, protein oranı % 15 olmalı. Karbonhidratların % 95’i kompleks karbonhidratlardan oluşmalıdır. Tüketilen yağın % 10’u sature (doymuş) yağlardan (keçi tereyağı) ve % 80’i monoansature (tekli doymamış) yağlardan (zeytinyağı) olmalı. % 10’u da uzun zincirli doymamış yağ asitlerinden oluşmalı. Uzun zincirliler, genelde sıcak presleme ile elde edildiğinden balık yağı daha iyi bir seçenek olabilir. Bu da en iyi balığın kendisi yenerek karşılanır.Proteinlerin % 80'i mercimek, mısır, fasulye ve bezelye gibi bitkisel kaynaklardan alınmalıdır. Kilosu normal veya fazla olanlarda, tedavi başlangıcında kalori kısıtlanmalı. 1600-1800 kaloriyi geçmemeli. Zayıf hastalarda, kalori kısıtlanmaz, sadece besin öğeleri dengelenir.

    Besinlerin 100 g'larının kalori değerleri tablosu
    BESİNLER
    ETLER
    Protein Karbonhidrat(g)
    Yağ(g)
    Kalori
    Dana Kıyma yağsız 21 - 1.5 100
    Dana Kıyma yağlı 20 - 8.2 170
    Dana But 20 1 103
    Dana Pirzola 21 - 3 125
    Dana Uyluk 21 - 2 108
    Koyun Kıyma yağsız 19 - 13 200
    Koyun Kıyma yağlı 18 - 38 430
    Koyun But 18 - 18 250
    Koyun Pirzola 15 - 32 370
    Koyun Kol 16 - 25 306
    Sakatatlar
    Protein Karbonhidrat(g)
    Yağ(g)
    Kalori
    Beyin 10 1 9 128
    Böbrek 17 1 6 129
    Dil 17 - 6 125
    İşkembe 18 - 7 140
    Karaciğer 22 3 5 144
    Paça 21 - 2 107
    Yürek 17 1 3 108
    Kanatlılar
    Protein
    Karbonhidrat(g)
    Yağ(g)
    Kalori
    Kaz 16 - 31 364
    ördek 18 - 17 243
    Hindi 20.4 - 8 160
    Tavuk ciğer 22 T 5 147
    Tavuk>but 21 - 3 122
    Tavuk-göğüs 23 1 104

    İşlenmiş et
    Protein Karbonhidrat(g)
    Yağ(g)
    Kalori
    Kavurma 20 0.2 65.5 670
    Salam 23.8 1.2 38.1 457
    Sucuk 21.4 2.4 40.8 452
    Pastırma 29.5 - 14 250
    Sosis 11.3 2.4 29.4 329
    Balıklar Protein Karbonhidrat(g) Yağ(g) Kalori
    Kefal 67 0.6 0.3 270
    Palamut 24 - 11 200
    Kalkan 14.8 14.5 194
    Ton 21 - 10 179
    İstavrit 25 - 6 161
    Uskumru 14 - 11 160
    Kılıç 38 0.6 0.1 153
    Lüfer 13 - 9 137
    Havyar 14 3 6 135
    Levrek 19.2 - 5.5 130
    Barbun 16 - 6 120
    Sardalye 19 - 13 119
    Hamsi 37 - 5 115
    Mezgit 18 - 0.1 80
    Alabalık 10 - 1 51

    Kırmızı etlerden en kalorili olanı, yağlı koyun kıyması. Kalorisi en az olanı ise dana but etidir. Yağlı koyun kıymasına göre 4 kat da¬ha az kalorilidir. Fakat, dana etindeki büyüme hormonları, faydalı bu etkiyi yok eder. Koyun etinin yağlarının daha şifalı olması da zararını bir ölçüde azaltmaktadır. İşlenmiş kırmızı etlerin en kalorilisi kavurma, sonra sırasıyla salam ve sucuk gelir. Pastırmanın kalori değeri daha düşük. İlle de işlenmiş et yiyecekseniz bari pastırmayı tercih edin. Baharatlı olması da diğer bir avantajı. Meme ve rahim kanseri olanlar, çemen nedeniyle pastırmadan uzak dursunlar.Balıklardan kefal, palamut, ton balığı ve istavritin kalori değerleri daha yüksek. Mezgit ve alabalığın enerjisi ise çok daha düşüktür. Kanserden korunmada kalorisi yüksek olan balıklar tercih edilir. Çünkü bu balıklarda faydalı omega-3 gibi yağ asitleri de fazladır.
    BESİNLER
    Protein Karbonhidrat(g)
    Yağ(g)
    Kalori
    BAKLİYATLAR
    Nohut 19.2 56.7 6.2 376
    Börülce-kuru 22.8 61.7 1.5 360
    Bakla-kuru 25 53.7 1.7 354
    Mısır-kuru 9.4 72 4.2 351
    Mercimek 23.7 57.4 1.3 351
    Barbunya-kuru 21 57 1.5 346
    Bezelye-kuru 22.5 61.6 1.8 346
    Fasulye-kuru 20.7 1.3 30 333
    Soya-kuru 31.9 34.8 18.1 331
    Bamya-kuru 7 15 0.4 94
    Mısır-taze 3.7 20.5 1.2 92
    Bakla-taze 5.7 9.8 0.4 72
    Bezelye-taze 2.2 8.7 0.2 47
    Soya-taze 6.2 5.3 1.4 46
    Bamya-taze 6 4 0.1 42
    Fasulye-taze 2.4 0.2 7.7 35
    Börülce-taze 3.3 5.5 0.2 29


    BESİNLER
    SEBZELER
    Protein Karbonhidrat(g) Yağ(g) Kalori
    Asma Yaprağı 3.8 15.7 1 97
    Patates 2. 19.1 0.1 83
    Enginar 2.9 11.9 0.4 63
    Pırasa 1.8 13 0.2 52
    Maydanoz 3.7 9 1 50
    Soğan-taze 1.4 8.9 0.2 46
    Kırmızı-pancar 1.6 9.6 0.1 42
    Havıiç 1.2 9.3 0.3 42
    Soğan-kuru 1.5 7.3 0.2 41
    Kereviz-baş 2 7 - 38
    Bal kabağı 1.2 7 0.2 35
    Semizotu 2 3.8 0.4 32
    Şalgam 1.1 7.1 0.2 32
    Pazı 2.6 4.8 0.4 27
    Domates 1 4 0.3 25
    Biber-yeşil 1.2 5.7 0.2 25
    Karnıbahar 2.4 4.9 0.2 25
    Ispanak 2.3 3.2 0.3 25
    Lahana 1.4 5.3 0.2 24
    Patlıcan 1.1 5.5 0.2 24
    Turp-kırmızı 1 4 0.12 20
    Kabak 0.6 3.9 0.1 19
    Kıvırcık salata 2 2 0.2 18
    Tere 1.7 3.3 0.3 18
    Mantar 2.4 0.4 0.3 16
    Marul 1.2 2.9 0.2 15
    Kereviz-yaprak 1 2 - 14
    Hindiba 1 2 0.2 14
    Hıyar 1 1 0 8

    Tahıllar Proteinfg) Karbonhidrat(g) Yağ(g) Kalori(cal)
    Buğday 11.5 69.3 2.2 434
    Yulaf unu 14 66 7 402
    Makarna 7.7 76 5 390
    Pilav 3.5 39.5 21 368
    Buğday unu 11 74 1 368
    Pirinç 7 79 1 362
    Çavdar unu 13 72 1 360
    Arpa 8.7 68.9 1.9 360
    Mısır unu 9 74 1.4 353
    Bulgur 12.5 69.8 1.5 350
    Mısır 9.4 72 2.2 351
    Buğday ekmeği 7.2 53.1 1.1 247
    Çavdar ekmeği 7 46 1.2 234
    Arpa ekmeği 7 54 1 198

    Tahıl unlarının içinde kalorisi en düşük olan mısır, arpa ve çavdar unlarıdır. Arpa ekmeğinin kalorisi ise hepsinden daha düşüktür. Kalori değeri olarak buğday ve yulaf başı çeker. Dikkat ederseniz pirincin kalori değeri de nisbeten düşüktür. Fakat pirincin glisemik indeksi yüksek olduğundan fazla tercih edilmemelidir.

    BESİNLER
    YAĞLAR
    Protein Karbonhidrat(g) Yağ(g) Kalori
    Zeytinyağı - - 100 930
    Mısırözü - - 100 930
    Ayçiçek yağı - - 100 930
    Kuyruk yağı 0.3 - 87 813
    Tereyağı 1.5 5 81 760
    Margarin 0.6 6 80 744

    BESİNLER Protein Karbonhidrat(g) Yağ(g) Kalori
    YUMURTA
    Yumurta sarısı 17 33 377
    Yumurta akı 11 1 33 49
    BESİNLER Protein Karbonhidrat(g) Yağ(g) Kalori
    SÜTLER
    İnek sütü yağlı 3.3 4.7 3.3 61
    İnek sütü yağsız 3.4 4.9 0.2 35
    Keçi sütü 3.6 4.5 4.1 69
    Koyun sütü 6 5.4 7 108
    Manda sütü 3.8 5.2 6.9 97
    Anne sütü 1 6.9 4.4 70
    Çökelek-kuru 54.9 13.8 11.7 379
    Çökelek-taze 35 3.2 5.6 100
    Beyaz peynir yağlı 22.5 - 21.6 289
    Kaşar peyniri 27 1.4 31.7 349
    Kaymak 2 3 30 302
    Tulum peyniri 15.9 1.8 11.7 391
    Yoğurt yağlı 3.5 4.7 3.3 61
    Yoğurt az yağlı 5.3 7 . 1.6 63
    Yoğurt yağsız 5.7 7.7 0.2 56

    Yağlı inek sütü 61 cal, yağsız inek sütü 35 cal, sanki yağsız süt daha iyiymiş gibi görünmektedir. Daha önce verilen glisemik indeks tablosuna baktığınızda, yağsız sütün indeksinin daha yüksek olduğunu göreceksiniz. Bu da yağsız sütün kan şekerini daha hızla yükselttiğini, yani daha zararlı olduğunu göstermektedir. Önemli olan, kalori değerlerinden ziyade glisemik indekslerine bakarak, gıdaları seçmektir. Kalori değerleri, sadece kalori hesabı yapmanızı sağlar. Bu hesap ise yanıltıcı olabilir.
    BESİNLER Protein Karbonhidrat(g) Yağ(g) Kalori
    MEYVELER
    Elma - 12 - 52
    Armut 1 13 - 57
    Çilek 1 8 - 39
    Böğürtlen 0.3 8 0.3 30
    Ahududu 1 8 - 40
    Karadut 6.9 19.8 1.1 93
    Dut 6.9 20 1.1 93
    Frenk üzümü 1.4 12 3 50
    Erik türleri 0-8 17-19 0.2 60-70
    Kayısı 1 12 - 54
    Kuru kayısı 5 68 - 300
    Şeftali 1 11 - 49
    Nektarin 1.1 32 0 130
    Hurma 1.8 73 0.6 315
    Kuru hurma 2 73 - 306
    İncir 1.2 20.4 0.4 80
    Kuru incir 6 73 - 323
    Avokado 2 3 24 240
    Muz 1 21 - 90
    Karpuz 1 5 - 24
    Kavun 1 6 - 28

    BESİNLER
    MEYVELER
    Protein Karbonhidrat(g) Yağ(g) Kalori
    Ananas 1 13 y - 57
    Vişne 1 13 - 57
    Kiraz 1.3 17.4 0.3 79
    Üzüm 1 17 . - 74
    Kuru üzüm 2 64 - 270
    Greyfurt 1 5 - 22
    Limon n 3.2 - 17
    Mandalina 1 8 - 36
    Nar 0.8 14.7 0.7 77
    Portakal 1 9 - 41

    BESİNLER
    KURUYEMİŞLER
    Protein Karbonhidrat(g) Yağ(g) Kalori
    Kabak çekirdeği 30 10 50 610
    Badem 18 17 54 650
    Ceviz 15 14 63 705
    Susam 12 15 51 590
    Kestane 2.9 42.1 1.5 194
    Çam fıstığı 28 13 47 624
    Şam fıstığı 27 19 48 640
    Fındık 12.6 16.7 64 690
    Ayçiçeği 24 19.9 47.3 560
    Yer fıstığı 12 13.5 51 589
    Hindistan cevizi 15 20 27 400

    Bu tabloda, vücuttaher 1 kilo ağırlık için alınması gerekli prote*in miktarları gösterilmiştir.
    Yaş Protein g/kg
    0-6 ay 2.2
    6-12 ay 2.0
    1-3 yıl 1.8
    4-6 yıl 1.5
    7-10 yıl 1.2
    11-14 yıl 1.0
    15-18 yıl 0.9
    19 + yıl 0.8

    Görüldüğü gibi, yaşamın ilk yıllarında daha çok protein ihtiyacı bulunmaktadır. 19 yaşından sonra ise kilo başına 0.8 g protein alımı yeterli oluyor. En az 0.45 g/kg protein alınması ise vücut için elzem. Günlük alınması gereken enerjinin en az % 10-15'i protein kaynaklı olmalıdır.Hayvansal proteinlerin emilimi daha kolaydır. Bitkisel proteinlerde mevcut olan lifler, proteinlerin emilimini % 10 oranında azaltıyor. Eğer bitkisel kaynaklı protein almayı hedeflemişsek, o takdirde % 10 daha fazla bitkisel protein almak zorundayız.Bitkisel proteinlerin başlıca kaynakları mercimek, bezelye ve fasulyedir. Tahıllar, kuruyemişler de bunu güçlendirir. Proteinler, diğer gıda türlerinden daha çok depolandığından her gün yenmeleri şart değil. Aşırı hareketli sporcularda, koşucularda protein ihtiyacı, sakin hayat sürenlere göre % 50 daha fazla olmalı. Fazla proteinli beslenme, büyüme hormonlarını artırarak, kemik, meme, prostat, yumurtalık kanserlerinin oranını artırıyor. Kanserli hastaların ise hastalıklarının daha çabuk ilerlemesine yol açmakta. Kanserli hastalarda, bu nedenle, başlıca protein kaynağı bitkisel proteinler olmalıdır.

    Zeytinyağında bulunan oleik asit oksitlenmeye, yani yanmaya karşı dayanıklıdır. En iyi, yani vücuda faydalı yağ dokusu, zeytinyağı gibi tekli doymamış yağ asitleri ve beslenmeyle oluşuyor.Günlük 100 g zeytinyağı, kanserli bir hastada kalori ihtiyacının % 50'sini karşılar. Her gün bu miktarda zeytinyağı tüketen kişilerde, kolesterol seviyesinin yükselmediği, bilakis faydalı kolesterolü yükselttiği görülmüştür. Aynı miktar hayvani dana yağı ise kolesterol seviyesini hızla yükseltir. Günde 100 g zeytinyağı tüketen kişilerde, kansere ve kalp damar hastalıklarına daha az rastlanır denmiştir. Ancak, ülkemizde henüz bu alışkanlık olmadığından, birden yağlı diyete geçmek ne kadar doğru olur?

    Günlük diyetin önemli bir kısmını, sebzelerden mantar, ıspanak, kereviz, domates, havuç, lahana türleri; meyvelerden elma ve armut; baklagillerden nohut, barbunya, fasulye, bezelye; tahıllardan arpa veya tam buğday ekmeği ve makarna oluşturmalıdır. Diğer önemli gıdaların ise daha az miktarda kullanılmaları yeterli olur.Akdeniz Diyeti, bitkisel yağ ve karbonhidratları ön plana çıkaran bir diyettir. Akdenize çevresi olan ülkelerde, bu şekilde beslenme yaygın olduğundan bu ad verilmiştir. Bu diyette, günlük kalorinin yüzde 40- 50’sini bitkisel yağlar, gerisini de sebze meyveler, ekmek ve makarna oluşturur. Akdeniz diyetiyle beslenen kişilerde, kansere daha az rastlanıldığı birçok araştırmayla gözlenmiştir.

  2. #2
    doruk
    Günlük kalori gereksinimi hesaplanırken, meslek, cinsiyet, yaş, bedenin yüz ölçümü ve besinlerin enerji değeri dikkate alınmalıdır. Yapılan işin ağırlığına göre günlük kalori gereksinimi farklılaşma gösterir. Vücudun beli başlı kalori gereksinimi bedenin yüz ölçümü ile de orantılıdır. İri tipler minyon tiplere göre daha çok kalori harcarlar. Büyüme zamanlarında, hastalıktan iyileşirken, tiroid bezi fazla çalıştığında, metabolizma süratli çalıştığı için fazla kalori harcanır.

    Besinlerin enerji değeri içerdikleri yağ, karbonhidrat ve protein oranlarına bağlıdır. Bir gıda ne kadar çok yağ içerirse, enerji değeri o kadar yüksektir ve ne kadar su içerirse o kadar düşüktür. Mesala, 100 gr. baklava 650 kalori içerirken, 100 gr. salatalık 20 kalori içerir.
    Çocukların kalori ihtiyacı erişkinlerden daha fazladır. Yetişkinlerde ise yaş ilerledikçe enerji gereksinimi azalır. Yiyeceklerin yukarıda söz edilen bu özelliklere dikkat edilmeden tüketilmesi halinde ya kalori fazlalığı veya kalori azlığı söz konusu olacaktır. Vücuda gereğinden fazla kalori alınması sonucunda sıkça şişmanlık görünmektedir.

+ Yorum / Mesaj Ekle

Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

Benzer Konular

  1. Besinlerin Glisemik İndeksleri
    By Özgür in forum Kanser Diyeti ve Beslenme
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 03-21-16, 15:01
Sitemizde yapılan paylaşımların sorumluluğu paylaşanlara aittir ve bu paylaşımlar bilgilendirme amaçlıdır. Doktorunuza danışmadan hareket etmeyiniz.