+ Yorum / Mesaj Ekle
1 sonuçtan 1 ile 1 arası

Konu: Madde Bağımlığı Tanısı Nasıl Konulur? Nasıl Tedavi Edilir?

  1. Madde Bağımlığı Tanısı Nasıl Konulur? Nasıl Tedavi Edilir?

    Madde kullanım bozuklukları, madde kötüye kullanımı ve madde bağımlılığı olarak ikiye ayrılır. Madde kötüye kullanımında işlevselliği bozacak şekilde ve yineleyici madde kullanımı söz konusu olsa da madde bağımlılığı tanı ölçütleri karşılanmaz.

    Madde bağımlılığı, alışkanlık oluşturan maddeleri tekrarlayan biçimde kullanma ihtiyacı ve bu davranışın engellenememesi ile tanımlanan ruhsal bir bozukluktur. Madde bağımlılığında; maddenin etkilerine karşı tolerans gelişmesi (maddenin zaman içinde etkisinin azalması), maddenin kesilmesinde yoksunluk oluşumu ve kişinin sosyal işlevselliğinin kötü yönde etkilenmesi sık görülür.
    İsim:  madde bagımliligi.jpg
Görüntüleme: 3
Büyüklük:  66.4 KB (Kilobyte)

    Türkiye’de yapılan anket çalışmalarında yaşam boyu en az bir kez madde kullandığını belirtenlerin oranı %1,3’tür. Erkeklerde kadınlara göre daha yüksek orandadır ve 15-24 yaş grubunda 25 yaş üstü ile kıyaslandığında kullanım oranı daha fazla görülür. Bağımlılık yapan maddeler arasında alkol yanında psikoaktif maddeler adı verilen esrar, afyon türevleri, kokain, benzodiazepin, amfetamin gibi uyarıcılar sayılabilir. Bu maddelerin de farklı yollarla kullanımı olmaktadır.

    Madde bağımlılığı; biyolojik, psikolojik, davranışsal ve sosyal etkenlerin birlikte rol oynadığı bir hastalıktır. Bağımlılık oluşumunda genetik önemli bir risk etkenidir. Bağımlılık sorunu olan bireylerin birinci derece akrabalarında, ikizlerinde bağımlılık oranının yüksek olduğu yapılan çalışmalarda gösterilmiştir. Oluş nedenlerinde genetik yatkınlık kadar, öğrenme kuramları da etkilidir.

    Toplumsal çevrenin, arkadaş gruplarının, maddenin kolay elde edilebildiği bir ortamda olmanın, madde kullanımının güç ve üstünlük sağladığı topluluklarda bulunmanın madde bağımlılığında etkisi büyüktür. Özellikle akran etkisi bağımlılığın gelişmesinde önemli bir risk etkenidir. Ergenler, madde kullanma alışkanlığını içmeyerek maruz kalacakları zayıflık etiketinden ya da ayıklığın getireceği sosyallik eksikliğinden kurtulmak için sürdürürler.

    Kişilik özellikleri madde kullanmaya başlama, maddeye devam etme, madde kötüye kullanımı, madde bağımlılığı ile ilişkilidir. Madde kullanımına bağlı bedensel sağlık ve bilişsel sağlık alanlarında bozulmalar gelişebilir. Bağımlılık oluşturan maddeler beyinde ödül sistemini hedef alırlar. Ödül sisteminin ana fonksiyonu zevk veren etkinliklere devam, vermeyen etkinliklerden kaçınmadır. Bu nedenle de maddenin neden olduğu sağlık, güvenlik, adli, ailevi sorunlara rağmen kişi madde alımını sürdürür.

    Tanı
    Madde bağımlılığı tanısı konulabilmesi için, aşağıdaki tanı ölçütlerinden en az üçünün 12 aylık bir sürede, klinik yönden belirgin rahatsızlık ve sorunlara yol açacak şekilde bulunuyor olması gereklidir:
    1. Tolerans gelişmiş olması: Maddenin etkisinin azalması ve istenen etkiyi elde etmek için alınan madde miktarının arttırılması
    2. Kesilme sendromu: Madde alımı azaldığında ya da kesildiğinde maddeye özgü kesilme (yoksunluk) belirtilerinin ortaya çıkması,
    3. Madde kullanımı üzerinde denetimin yitimi: Maddenin niyetlenilenden daha çok miktarlarda ve daha uzun sürelerle alınması; başlayınca durduramama,
    4. Maddeyi azaltma ya da bırakma isteği ve çabalarına karşın bırakamama,
    5. Madde kullanımı ile ilgili etkinliklere (maddeyi bulmak için, madde kullanırken ve madde etkisi altında) çok zaman ayırma,
    6. Sosyal, mesleki yükümlülüklere, başka etkinliklere zaman ayıramama ya da az zaman ayırma, sorumlulukları ihmal etme, aksatma,
    7. Sosyal ve yasal sorunların, bedensel ve ruhsal sağlık sorunlarının varlığına karşın madde kullanımını sürdürme.

    Tedavi
    Madde bağımlılığı tedavisinde anahtar nokta hastanın bu tedaviyi istemesi ve tedavi için motivasyonun olmasıdır. Madde bağımlılığı düzelme ve depreşmelerle giden bir süreçtir. Depreşme, kişinin madde kullanımını bıraktıktan sonra tekrar kullanmaya başlamasıdır. Madde bağımlılığında tedavinin amacı kişinin kullandığı maddelerden arındırma tedavilerinin ardından bağımlı olduğu maddeyi tekrar kullanmasının önlenmesidir. Hastanın arındırma döneminde hastada oluşan yoksunluk belirtilerine müdahâle edilir.

    İlaç tedavileri ile birlikte depreşmeden koruma için rehabilitasyon programları da uygulanmalıdır. Sosyal desteğin sağlanması, yaşam biçiminin değiştirilmesi, bilişsel davranışçı terapi depreşmeyi önlemede temel yaklaşımlardır. Yüksek riskli durumların tanınması, madde kullanma isteği ve arzusuyla başa çıkmak, ısrarlara karşı koyabilmek, madde ile ilgili düşüncelerle ve acil durumlarla başa çıkmak depreşmeyi önlemede etkilidir. Madde bağımlılığı tedavisi hastayı, ailesini, çevresini ve sağlık personelini içeren bir ekip işidir.

    Madde bağımlılığı tedavisinde kullanılan ilaçlar bağımlılığa eşlik eden diğer ruhsal belirtileri azaltmaya, kullanılan maddenin yerine geçmeye veya madde isteğini azaltmaya yöneliktir. Madde kullanımına bağlı olarak gelişmiş depresyon, kaygı veya uyku bozuklukları gibi durumlarda antidepresan ve anksiyolitik ilaçlar kullanılır.Madde bağımlılığında hastanın eski arkadaş ortamından uzaklaşarak yeni bir hayat tarzı benimsemesi çok önemlidir.

+ Yorum / Mesaj Ekle

Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

Benzer Konular

  1. Kalça Kırığı Nasıl Anlaşılır ve Nasıl Tedavi Edilir?
    By Toksi in forum Kemikler, Eklemler ve Kaslar
    Cevaplar: 1
    Son Mesaj: 10-06-18, 11:36
  2. Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 03-28-17, 09:41
  3. Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 03-27-17, 14:33
  4. Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 03-27-17, 14:06
  5. Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 03-27-17, 13:17
Sitemizde yapılan paylaşımların sorumluluğu paylaşanlara aittir ve bu paylaşımlar bilgilendirme amaçlıdır. Doktorunuza danışmadan hareket etmeyiniz.